Het Veer II

Uit de periode 1807 tot 1891 zijn geen pachtcontracten bewaard gebleven. Maar uit het Grootboek van de Hervormde kerk Leiderdorp uit die tijd blijkt dat J.Snoeker vanaf 1844 tot aan zijn overlijden in 1872 de pacht voor het veer ‘de Ooievaar ‘ betaalde.

Uit het grootboek van de Hervormde kerk overzicht 1872Tekst o.a. Van J.Snoeker pacht van het veer de Ooyevaar f 20.-

Johannes (Jan) Snoeker (22) trouwde op 28-04-1824 met Margaretha van Dijk (26) .Hij was toen nog viskopersknecht. Margaretha overlijdt op 13-06-1856. Johannes (54)hertrouwt al kort daarna op 03-10-1856 met Geertruida Verra (26) uit Leiden. Geertruida was weduwe en eerder getrouwd geweest met de weduwnaar Jan Verhoogt (36). De twee kinderen, die zij kregen, leefden maar kort en Verhoogt overleed in 1854. In de huwelijksakte van 1852 met haar eerste man, staat als beroep van de toen 21-jarige Geertruida ‘dienstbode’.

De huwelijksakte van Johannes Snoeker en Geertruida Verra vermeldt als beroep  van Geertruida ‘zonder ‘ en van Johannes ‘winkelier’. Dit hoeft niet uit te sluiten dat hij ook veerman was . Het bevolkingsregister geeft alleen het hoogst belastbare beroep weer, dat zal ook bij de trouwakte zo zijn geweest. Jan en Geertruida Snoeker huurden in 1859 een gedeelte van het huis nr.474 naast herberg de Ooievaar in Zoeterwoude voor f 52.- per jaar. Johannes Snoeker bracht uit zijn eerste huwelijk wel enige kinderen mee, de meesten waren echter al getrouwd en uit huis, voordat hun vader een tweede huwelijk (1856) aanging. Zijn jongste dochter Hendrica trouwt in 1866.

Zoeterwoude – Hooge Rijndijk – ansichtkaart uit 1902

Het bevolkingsregister van Zoeterwoude geeft in 1869 dan ook alleen de zeven kinderen van Johannes en Geertruida te zien wonend op Hoge Rijndijk 137 . De kerkelijke gezindheid van het gezin wordt daar vermeld, het is Nederlands Hervormd.
Johannes Snoeker overlijdt op 28-12 -1872. Geertruida wordt vanaf die datum weduwe Snoeker genoemd en is hoofd van het gezin in de boeken. In 1878 woont zij alleen nog met haar zoon Dirk (geb. 1857) en jongste dochter Allegondis (geb. 1871) dan op Hoge Rijndijk 95 in Zoeterwoude.

Vanaf 1873 wordt deze weduwe verantwoordelijk voor de afdracht van de pacht van het veer en is als zodanig terug te vinden in de overzichten van de inkomsten van de diaconie van de Nederlands Hervormde kerk in Leiderdorp. Naast het veer zet zij ook het kruidenierswinkeltje voort.

Aanvankelijk wordt de weduwe Snoeker ondersteund door het Armbestuur van Zoeterwoude. Die steun bestond uit het betalen van de pacht voor het veer. Dit duurt tot 1878 (!) dan houdt het Armbestuur, belast met de armenzorg voor de gemeente Zoeterwoude op te bestaan, omdat Gedeputeerde staten deze post niet langer goedkeurt. Dit heeft tot gevolg dat de pacht voor het veer niet langer vergoed wordt voor de weduwe Snoeker. Gingen de verdiensten van het veer dus aanvankelijk geheel naar de weduwe, nu zou daar de pacht, te betalen aan de Hervormde Kerk van Leiderdorp, vanaf moeten. “Oplossing zoude wezen dat een dergelijke som zou worden uitbetaald voor onderstand van de weduwe Snoeker, waaruit dan de pacht van de Ooyevaar kan worden betaald”: opperde het Armbestuur van Zoeterwoude

Rhijngezicht – Leiderdorp begin 1900

wordt vervolgd

Dit blog is auteursrechtelijk beschermd en niet commercieel. Commercieel gebruik of gebruik voor reclame van deze tekst of dit blog is niet toegestaan.

Any commercial use of or use for advertising of this text or this blog is forbidden/not allowed

Tot een volgende week !!

Dit blog wordt gepubliceerd door www.museum-jcroelandse.com via WordPress

Het veer

‘Leiderdorp’ , een dorp dat alleen maar lang, niet breed is’ : luidde de titel van een artikel uit 1938, Dit dorp rekte zich uit langs de oever van de Rijn en aan de overkant lag Zoeterwoude, al behoorde een stukje van die overkant, de huidige Hoge Rijndijk, kerkelijk nog tot eind 19e eeuw bij Leiderdorp.

Leiderdorp , de lage Rijnzijde of Lage zy ( links ) Zoeterwoude , de hoge Rijnzijde of Hoge zy (rechts )


Er was in Leiderdorp al vele jaren een brug (sinds 1452, *1 ) over de Rijn. Het was, als je aan het andere eind van dat langgerekte dorp woonde, zo ongeveer waar het riviertje de Does de Rijn instroomde, wel een goede 40 minuten lopen naar die brug. Moest je alleen maar naar de overkant van de Rijn, dan was je zeker dubbel zolang onderweg. Vandaar dat er behalve die brug, ook een veer was voor voetgangers, juist daar waar de Does in de Rijn stroomde.

De Hoge brug (over de Does) in Leiderdorp. Langs de Rijn liep het jaagpad voor de trekschuit

Het veer over de Rijn had een aanlegplaats in Leiderdorp naast de Doesbrug/Hooge brug en te Zoeterwoude aan de poort of gang bij de Herberg(Huisinge) de Ooijevaar, die uitzicht had op de monding van de Does bij de Rijn. Het veer werd verpacht en het recht om dit veer te verpachten lag sinds die tijd veelal bij de kerkenraad *2 van de Hervormde kerk, die de opbrengst gebruikte voor de Armenzorg in de gemeente. In de stukken staat het veer bekend als “De Ooijevaar” *3. De veerman, die pacht betaalde moest meer zien te verdienen dan de op te brengen pacht.

Dat de schilder J.C.Roelandse veel van dit veer zal hebben gebruik gemaakt is niet zo waarschijnlijk, want de brug over de Rijn bevond zich niet ver van zijn woning aan de Hoogmadesche weg en hij had in betere tijden wel andere middelen van vervoer zoals motor, een boot en later een brommer en het veer was bedoeld voor voetgangers. Dus dit keer gaat het blog niet over hem.

Toch is de geschiedenis van dat veer wel interessant, ik heb er wat onderzoek naar gedaan in het archief van Erfgoed Leiden. De kerkenraadsnotulen van de Hervormde Kerk in Leiderdorp vermelden 1654 als startdatum voor het veer. De eerst bewaard gebleven akte is echter uit 1676 en is incompleet, maar de latere aktes vermelden naam van de huurder, het bedrag van de pacht en de looptijd en soms ook de voorwaarden.

Er is geen aaneengesloten reeks van aktes tot 1963 *4. In de periode 1727 tot 1742 bijv. zijn er geen aktes bekend. Wel is bekend uit die periode dat in 1736 Hendrik van Schaik, bewoner van de herberg de Ooievaar *3 te Zoeterwoude, eigenaar van het pachtrecht werd. Het was voor hem en zijn kinderen, zolang zij ‘in den huisinge den Oyevaar woonden ‘ De pacht hiervoor was 67 gulden per jaar. Maar in 1742 doet hij weer afstand van dat recht omdat “het hem schade deed”, hij werd er niet veel wijzer van. Daarom stelde van Schaik het pachtrecht weer in handen van de burgemeester van Leiden, die ook ambachtsheer van Leiderdorp was. De toenmalige schout en secretaris van Leiderdorp ondertekenden het contract en kregen opdracht het veer weer te verhuren aan een ander ten behoeve van de armen van Leiderdorp.

Het is van belang onderscheid te maken tussen eigenaars van het pachtrecht (die daarvoor betaalden) en de praktische uitvoerder, de veerman. Dat werd in 1742 Jan van de Genugten voor 60 gulden per jaar, ook huurde hij een huisje, nabij de herberg de Ooievaar in Zoeterwoude. Dat was nodig, want de veerman moest kunnen worden aangeroepen vanaf de overkant, als zijn diensten gewenst waren..

De Rijn bij Leiderdorp rond 1900

. De looptijd van de aktes verschilt, soms 2 jaar, soms 5 jaar en in het contract van 1891 met de weduwe Snoeker staat als looptijd ‘zolang zij in staat is het veer te bedienen ‘. Maar daarover in een volgend blog over 1 of 2 weken…….

Noten

*1 In 1574 (beleg Leiden) werd de brug verwoest en vervangen door een veer tot er in 1664 een nieuwe brug werd gebouwd.Sinds die tijd lag er tot 1964 steeds een brug op die plaats, daarna werd er gekozen voor een andere plek voor de (nieuwe) brug.

*2 De kerkenraad nam de beslissingen, toezicht en controle door 2 regenten vd gemeente en 2 diakenen van het Weeshuis van de Hervormde kerk, halverwege de 19e eeuw werden het 4 diakenen, het eigenlijke werk deed de veerman en een heel enkele keer een veervrouw.

*3 De naam van het veer wordt in de loop der tijd op meerdere manieren geschreven (bijv. Oijevaar, Oyevaar, Ooyevaar) , behoudens citaat wordt de huidige spelling aangehouden.

*4 De datum dat het veer werd opgeheven.

Dit blog is auteursrechtelijk beschermd en niet commercieel. Commercieel gebruik of gebruik voor reclame van deze tekst of dit blog is niet toegestaan.

Any commercial use of or use for advertising of this text or this blog is forbidden/not allowed

Tot een volgende keer !!

Dit blog wordt gepubliceerd door www.museum-jcroelandse.com via WordPress

Winter 1962 -1963

De bevroren Noordzee winter 1962-1963

J.C.Roelandse zei al eens in een interview * 1 dat de winter niet zijn favoriete seizoen was. De dagen waren dan zo kort dat het niet de moeite loonde er op uit te gaan en ook zullen de weersomstandigheden daaraan niet bijgedragen hebben. Of zoals hij dat zelf verwoorde in dat interview: “Je loopt maar met je ziel onder je arm,het is pas laat licht en vroeg donker”. Dus de lange koude winter van 1962 -1963, die begon op 20 december en pas eindigde 8 maart eindigde, zal onze kunstenaar niet licht gevallen zijn. De schilder was toen 74 en hoewel hij een fit en actief persoon was, zal het toch niet hetzelfde zijn geweest als toen hij 20 was. Weliswaar had Roelandse zijn atelier op een bovenkamer in z’n huis, maar dat was niet echt zijn werkplek, bij voorkeur schilderde hij buiten. En mogelijk was het op dat atelier ook koud, want het huis had alleen een gaskachel in de woonkamer en niet zoals nu gebruikelijk is, verwarming door het hele huis Er zullen die winter veel dagen zijn geweest dat je echt niet naar buiten kon. Je ziet hem daar zo zitten voor het raam met van binnen die innerlijke strijd die veel mensen wel kennen als ze zich bijv. ziek voelen, maar toch denken zou ik toch niet naar mijn werk kunnen ?

Nu zult u zeggen, de man kreeg toch zeker AOW? Hij hoefde toch niet zoveel? Ja, dat klopt en hij had daarbij nog aanvullende BKR, wat zijn AOW verdubbelde *2 .Dus best een mooi inkomen, maar bij een kunstenaar knaagt soms opeens het gevoel er moet gecreëerd worden. Kan dat niet nu? Toch nog even naar buiten, kladblok en tekenpotlood mee, de oude lange motorjas aan. Een snijdende koude wind, nee, dat ging echt niet of nou ja, dat huis aan de overkant, een snelle schets. Hij vergat even de kou. Het huis en omgeving stond er snel op. Brr..snel weer naar de kachel….Hmm, nog wat bijwerken met wit krijt.

Van Leeuwenpark -Leiderdorp -J.C.Roelandse conté potlood en wit krijt

Daar zou wel een aardig schilderij van te maken zijn, morgen maar, want het begon al te donkeren. De volgende morgen was hij vroeg op, om zodra het licht goed genoeg was aan de slag te gaan. Eenmaal zover keek hij toch weer anders tegen de tekening aan en had hij zo ’n 10 jaar geleden ook al niet eens zoiets geschilderd? *3 Somber keek hij uit het raam de Kastanjelaan in. Plots kreeg hij een idee! Ja, dat was wel aardig, een schilderij waardig Zo kon hij toch aan het werk, lekker bij de warme kachel.

Zicht op van Leeuwenpark en Kastanjelaan Leiderdorp – Winter 1962 -1963 – J.C.Roelandse Maroufle

U kunt zich natuurlijk bij die titel Zicht op de Kastanjelaan en van Leeuwenpark enkele vragen stellen . Voor de trouwe lezers : 1) Het van Leeuwenpark ziet er toch anders uit op het eerdere schilderij? 2) Hoe weet je dat de tekening bij het schilderij uit 62 -63 hoort ?

Ik geef u het antwoord niet gelijk, maar u kunt even puzzelen .

Voor de eerste vraag:

Van Leeuwenpark Leiderdorp 1951 – J.C.Roelandse
detail schilderij Kastanjelaan in de sneeuw 1937 – J.C.Roelandse

Antwoord : De Kastanjelaan ligt eigenlijk rechts van het van het van Leeuwenpark, maar Roelandse heeft op het schilderij van 62-63 dit stukje Kastanjelaan aan de linkerkant van het huis van het van Leeuwenpark gezet, zo te zien. Het schilderij van 1951 is een correcte weergave van het van Leeuwenpark te Leiderdorp.

Voor de tweede vraag:

detail 1 -tekening
detail 2 schilderij 1951
detail 3 schilderij 1962-63

Antwoord 2 : De bovenkant van de schoorsteen detail 1 en 3 is gelijk, waardoor de tekening meer overeenkomt met het schilderij 62-63 dan met het werk uit 1951.

Noten

*1 Dagblad Het Vrije Volk 04-04-1953

*2 Beeldende KunstenaarsRegeling – Roelandse kreeg tot 1966 een aanvulling op zijn AOW uit die Regeling.

*3 In 1951 leverde J.C.Roelandse een werk in, in het kader van de BKR, ik publiceerde eerder een blog, hierover.

Dit blog is auteursrechtelijk beschermd en niet commercieel. Commercieel gebruik of gebruik voor reclame van tekst of deze foto ’s is niet toegestaan.

Any commercial use of or use for advertising of this pictures or tekst in these blogs is forbidden/not allowed

Tot een volgende keer !!

Dit blog wordt gepubliceerd door www.museum-jcroelandse.com via WordPress

Molen de Hoop

Laatst werd er, bij een veilinghuis, een werk van Roelandse aangeboden . Ik herkende dat werk, want ik had het in 2012 gefotografeerd en was daarvoor bij de eigenaar op bezoek geweest. Het betrof een schilderij van Molen ‘de Hoop’ in Loenen aan de Vecht . Het was gebruikt voor de publiciteitsfoto van de tentoonstelling in 1979 in Leythenrode in Leiderdorp, een jaar na het overlijden van de schilder in datzelfde verpleeghuis.

24-09-1979

En ook bij een stukje over die tentoonstelling in de Kunst en Antiekrevue (maandblad voor Kunst en Antiek) van 1979 werd die foto gebruikt.

Detail van het artikel over Roelandse in Antiek en Kunstrevue juli/ aug 1979

Allereerst is het dan altijd aardig om een op het schilderij gelijkende foto zien te vinden, want het is niet zeker of zo ’n molen er heden ten dage nog staat en of zo ’n naam er niet opgeplakt is.. Handig is dan te weten wanneer het werk ongeveer gemaakt is. Daarover had de eigenaar indirect wel iets verteld. In de laatste levensjaren van de schilder had hij hem leren kennen en hij had de schilder gevraagd of die zich dit werk herinnerde. Roelandse zou toen hebben gezegd: “Ja, dat heb ik gemaakt toen de kinderen nog in de wieg lagen”. Dat zou dan de periode rond 1912 -1922 moeten zijn. In het weekblad ‘de Prins’ van 1927 *1 stond een foto van Loenen ad Vecht en als je die met het schilderij vergelijkt, lijkt dat aardig te kloppen.

Foto uit Weekblad ‘de Prins’ 1927. Onderschrift: Eén der bekoorlijkste plekken, welke de rivier de Vecht te aanschouwen geeft in den zomer, onze foto werd genomen te Loenen
Molen de Hoop Loenen aan de Vecht -J.C. Roelandse – maroufle -olieverf

Maar ook een in de Katholieke illustratie van 2 mei 1933. afgebeelde aquarel van Cornelis Vreedenburgh met de titel ‘Molen in Loenen aan de Vecht’ doet wel vermoeden dat de benaming correct is. En er staat daar nog steeds een molen met zo ’n witte band aan de Vecht, Molen ‘de Hoop’.

reproductie in Kath. Ill. aquarel molen Loenen aan de Vecht – Cornelis Vreedenburgh

Er is echter nog 1 ding dat me dwars zit aan dit schilderij van J.C.Roelandse, Er staat maar een heel gammele en bescheiden handtekening op.

Handtekening op het besproken schilderij van J.C.Roelandse

Het verklaart de vraag van de eigenaar aan de schilder of hij dit werk gemaakt had, maar niet zozeer de handtekening op zich. Was het werk niet gesigneerd en heeft Roelandse die er in de laatste jaren met zijn door reuma aangetaste handen nog opgezet ?. Moest de kunstenaar destijds snel weg na het schilderen ? Te weinig ruimte voor de handtekening nadat hij er al aan begonnen was ? Het blijft speculeren. Het werk werd wel verkocht op die veiling. 360 euro met daarbij nog 30% opgeld dan loopt het voor de koper naar de 500 euro.

Maar ja een goed geschilderde molen, die het vlaggenschip was van de tentoonstelling van J.C.Roelandse in 1979, da’s ook wel wat waard ……………….. toch ?

Noten

*1 De Prins der geillustreerde bladen weekblad jaargang 1927

Dit blog is auteursrechtelijk beschermd en niet commercieel. Commercieel gebruik of gebruik voor reclame van tekst of deze foto ’s is niet toegestaan.

Any commercial use of or use for advertising of this pictures or tekst in these blogs is forbidden/not allowed

Tot over ongeveer twee maanden !!

Dit blog wordt gepubliceerd door www.museum-jcroelandse.com via WordPress

Bomschuit Naschrift

Zo vond ik nog wat verhelderende foto ’s bij het vorige blog (zie hieronder), u vindt ze hierbij.

Bomschuit met twee nettenkarren
Oploopje bij in onbruik geraakte bomschuit

Daarbij wil ik nog opmerken, dat sinds de intrede van de moderne kunst, er meer vrijheid is voor de kunstenaar om andere verhoudingen en vormen te hanteren. Hoe u ook naar het besproken schilderij kijkt, geniet van het mooie wat er te zien is. Dat en veel geluk en voorspoed wens ik u voor 2020 !!

Noten

Dit blog is auteursrechtelijk beschermd en niet commercieel. Commercieel gebruik of gebruik voor reclame van tekst of deze foto ’s is niet toegestaan.

Any commercial use of or use for advertising of this pictures or tekst in these blogs is forbidden/not allowed

Dit blog wordt gepubliceerd door www.museum-jcroelandse.com via WordPress

Roelandse en de bomschuiten

Al in 2017 schreef ik hier iets over J.C.Roelandse en zijn schilderijen met een bomschuit erop. Zo’n schilderij dook laatst weer op, op een veiling. De veilingmeester constateerde toen enigszins lacherig dat de verhoudingen in het werk niet geheel leken te kloppen. Dat ging vooral om paard en wagen, man en boot.

Alle werken hier in dit blog afgebeeld zijn links – of rechtsonder gesigneerd J.C.Roelandse en genummerd 1. t /m 7.

Daarnaast is er ook geen mast te zien en hangt de golf wat merkwaardig aan de boeg. Ook een paar van de meeuwen zijn erg dicht op de man geschilderd, al vliegen ze verderop boven zee. Zou de man zijn weggelaten dan klopte e.e.a. beter. Het hoe en waarom van dit alles, daar kun je naar raden.(leeftijd, slechte dag, later bijgeschilderd enz….) Het was zeker niet zo, dat hij de kunst niet beheerste. Op andere schilderijen met een bomschuit, van deze schilder, zie je heel andere verhoudingen en soms ook een gestreken mast.

no. 2 detail Schilderij “Strandjutters” of “Vissers aan het strand”

Nu is zo ’n gestreken (platliggende) mast ook nog wel wel iets, op foto ’s van bomschuiten zie je dat niet vaak.

A. kaart boven B. kaart beneden – Katwijk strand met bomschuiten

Op de onderste kaart (B) hierboven ^, is ook zichtbaar hoe groot zo ’n bomschuit eigenlijk is t.o.v. een paard en de onderstaande kaart (C) laat de grootte t.o.v. de mens goed zien.

C.

De volgende kaart (D) geeft weer een andere verhouding te zien tussen mens en schip bepaald door perspectief en de plaats van de schepen.

D. Uitwatering Katwijk aan zee

De schuiten in de Katwijkse uitwatering (D) hebben ook allemaal de mast staan.en niet gestreken. J.C.Roelandse produceerde echter een aantal werken met schepen zonder mast of met gestreken mast.

no. 3
no. 4
no. 5
no. 6 Bomschuit met gestreken mast

Misschien ging het steeds om uitgerangeerde, verlaten schepen, waarop mogelijk het volgende werk (no .7) wijst. Het ligt daar dwars en hoog op het strand, beneden in de Katwijkse uitwatering liggen de andere schepen met staande mast.

De titel van één van de andere werken (no.2) was aanvankelijk “Strandjutters”, waarbij de personen op het schilderij verondersteld werden jutters te zijn, die, naar ik aanneem, een onbruikbare boot leeghaalden. Toen het werk later elders werd geveild heette het “bomschuit en vissers op het strand” . Dus,helaas, aan zo ’n eerste titel kun je ook geen verhaal ophangen.

no. 7 Bomschuit bij de Katwijkse uitwatering met gestreken mast, de schepen in de uitwatering hebben wel een staande mast.

Maar, wie weet, borduurde de schilder slechts voort op het thema van zijn schilderij gepubliceerd in de Waterkampioen van 1930, getiteld “De laatste bomschuit” *1

Noten

  • 1 In de jaren na 1930 was de bomschuit ook snel uit het beeld verdwenen en zal het veel minder gemakkelijk zijn geweest een afbeelding te vinden dan nu. Maar mogelijk sprak het onderwerp hem of de kopers gewoon aan.

Dit blog is auteursrechtelijk beschermd en niet commercieel. Commercieel gebruik of gebruik voor reclame van tekst of deze foto ’s is niet toegestaan.

Any commercial use of or use for advertising of this pictures or tekst in these blogs is forbidden/not allowed

Tot over twee maanden !!

Dit blog wordt gepubliceerd door www.museum-jcroelandse.com via WordPress

Woudse Dom …..

Op marktplaats stond een J.C.Roelandse te koop, een dorpsgezicht met kerk. Ik herkende die kerk via een aquarel van Herman van Reijn *1 met de titel ‘Woudse Dom’ .

Woudse Dom – Herman van Reijn -aquarel. titel r.o.

Nog wat andere afbeeldingen gezocht van die kerk en ja, hoor het was de Dom van Rijnsaterwoude, daar op marktplaats. Leuk, maar ja, je kunt nu eenmaal niet alle werken van Roelandse *2 gaan kopen. Het zou toch wel leuk zijn als de titel van het schilderij bekend werd. Daarom werd die titel gemaild naar de aanbieder op marktplaats. Zo werd “Dorpsgezicht met kerk” -J.C.Roelandse, Woudse Dom te Rijnsaterwoude – J.C.Roelandse. Er kwam een laag bod op. Hoe het verder precies ging weet ik niet, maar uiteindelijk werd het werk voor een nog steeds relatief luttel bedrag verkocht via een Catawiki veiling.

Woudse Dom – J.C.Roelandse -olieverf

In het archief van de J.C.Roelandse site bleek zich echter een brief te bevinden geschreven door Ds. T.D. van Soest, gedateerd 3-10-1958. Hij bedankte de kunstenaar voor een schilderij, dat hij bij zijn afscheid van de Hervormde gemeente van Rijnsaterwoude had ontvangen.

De dominee en twee kerkenraadsleden — — foto eigendom archief Hervormde Gemeente Rijnsaterwoude -auteursrechtelijk beschermd !

Het bleek dat deze dominee van Soest al vanaf zijn aanstelling in 1952 zich had ingezet voor het behoud van de (Rijnsater)Woudse Dom. Dat bleek ook wel nodig. Scheuren in de muren, grote gaten in de balken van het koor, de toren helde gevaarlijk naar het kerkdak in die tijd. De gemeente telde echter maar 237 zielen, waarvan er 70 kostwinner waren. Dankzij de geweldige inspanning van velen kon toch op 16 juli 1956 de restauratie van deze Dom beginnen. Bij het afscheid van Ds. van Soest in september was de restauratie voltooid en wordt zowel in het Leidsch dagblad als in de Nieuwe Leidse Courant van 26 september 1958 de gift van een schilderij genoemd.

Leidsch Dagblad 26-09-1958 *3
Nieuwe Leidse Courant 26-09-1958

Dan is er verder nog de bedankbrief , die Ds. van Soest aan Roelandse schreef op 03-10-1958, hierbij de tekst:

  • Aan de weled. geb. Heer
  • Roelands
  • Hoogmadeseweg
  • Leiderdorp

Zeer Geachte Heer Roelands

Mag ik U namens ons Kerkbestuur en vooral ook namens mijn echtgenote en mijzelf zeer hartelijk danken voor het schilderij dat u voor ons maakte. Hoewel ik totaal niets van de komst van dit geschenk afwist, had ik bij mijzelf de mogelijkheid wel eens overwogen dat men een schilderij cadeau zou kunnen geven. Een mogelijkheid waar ik met vrees en beven aan dacht gezien de monstrueuze dingen die sommige collega’s verplicht zijn aan de muur te hangen als herinnering uit een vorige gemeente. Wat is het anders uitgekomen in Rijnsaterwoude Uw schilderij is geen “prentje van de Kerk”, ook geen “dorpsgezicht zonder meer” maar een “zuivere expressie van een individuele impressie” en als zodanig ……..Kunst. Wij zijn er U zeer dankbaar voor en U kunt er op rekenen dat het een goede plaats en een goede belichting zal krijgen in een huis waar men er van weet te genieten.

  • Met alle Hoogachting en sterktewens
  • voor de vervulling van uw schone levenstaak
  • T.D. van Soest
  • Hervormde Pastorie
  • Rijnsaterwoude *4
De originele brief van Ds. van Soest *5

Hoewel de gelijkenis van het schilderij op de foto met dat op marktplaats geplaatste schilderij zeer groot is, gaf de familie van Ds.van Soest aan dat het werk dat de dominee gekregen had, een aquarel was. Dat zou best kunnen, het gebeurt vaker dat een schilder een zelfde onderwerp in olieverf en aquarel uitwerkt. Hoe het ook zij, ik vind het spijtig dat ik dat werk niet gekocht heb toen het op Marktplaats of Catawiki werd aangeboden …’n beetje dom…

Noten

  • * 1. Over Herman van Reijn (1916 -2012) werden eerder blogs gepubliceerd. Gerespecteerd Leiderdorps amateur-schilder.
  • *2 J.C.Roelandse was ruim 60 jaar actief als kunstschilder.
  • *3. Charlois Rotterdam
  • *4 De punten zijn niet uit de tekst, maar om de zaken onder elkaar te kunnen zetten, als in de brief.
  • *5 De brief vindt u in het archief van de website www.museum-jcroelandse.com
  • Foto ’s en tekst mogen niet worden gebruikt voor commerciële of reclame doeleinden
  • Any commercial use or the use for advertisement of this blog is forbidden
  • Tekst gepubliceerd via WordPress door www.museum-jcroelandse.com
  • Tot een volgende keer !!!

Waar is het ?

Er rolde weer een foto binnen van een schilderij van J.C.Roelandse. Een kerk, wat huisjes, een weggetje,een bruggetje, wat bomen. Weet u waar dit geschilderd is, was de bijgaande vraag. Zoals u mogelijk weet, zijn er over de schilderijen van Roelandse geen gegevens bekend. Behalve dan de bij de BKR ingeleverde werken, maar ook daar zijn het meestal alleen omschrijvingen van wat er geschilderd is, bijv. “Boerderij met lichtval”, en niet waar het geschilderd is. De kerktoren op het schilderij had echter een opvallend kenmerk, de klok zat halverwege de toren en de spits.

Detail

Het kon natuurlijk fantasie zijn van de schilder, maar toch maar op zoek en heel wat kerktorens later, zowaar Nootdorp, de kerk van Nootdorp, had daar een klok !

Torenspits N.H.kerk Nootdorp

Daarmee ben je er nog niet, want ook de huisjes die in de omgeving staan, moeten wel kloppen. Niet elke kerk is uniek van ontwerp gebouwd. Maar ook het kenmerkende geveltje van het huis ernaast was te vinden. Het stond o.a. op een vrij exact gelijkende foto uit de vroege jaren ’20. Onder die gevel was toen een smederij in gehuisvest. *1

Ook andere Leidse schilders uit die jaren gingen richting Nootdorp. A.C. Rosemeier ging samen met bijv. Chr. vd Windt en A.J. van Driesten op de fiets van Leiden naar Nootdorp. Dat was toch wel ruim 20 km fietsen en dan waren het in die jaren vast geen gladde asfaltwegen. Geen idee, hoe die verbinding toen was. Rosemeier zei hierover: “Wij gingen op de fiets en we hadden daar wel een tas op laten maken aan het frame en ook nog zijtassen. Daar zat dan van alles in. Schilderskist, een ezeltje, een opgespannen doek. Daar gingen we dan schilderen, als we wat konden vinden en ’s avonds laat doodmoe thuis natuurlijk.” *2. J.C.Roelandse wordt hierbij niet genoemd. Hij woonde in die jaren (1920- 1924) in Sassenheim en daarna in Leiderdorp. Wie weet hoe hij in Nootdorp is beland in die vroege jaren. Want Roelandse had al vanaf 1906 een motorrijbewijs en er is er ook één uit 1935 bewaard gebleven. Of hij ook al die jaren een motor heeft gehad, is niet bekend, maar mogelijk is hij dus op de motor naar Nootdorp gereden.

Nootdorp – olieverf op doek J.C.Roelandse

Op marktplaats stond een ansichtkaart van deze situatie met daarop een aantal strepen. De lijnen vormden een aantal vierkanten. Ik kon die kaart kopen. Roelandse zou toch niet het werk van een ansichtkaart hebben nageschilderd ? Dat is wel een erg makkelijke route naar Nootdorp. *3

Nootdorp – ansichtkaart met vierkanten

Enige naspeuringen leverden echter op, dat het hier ging om een ansichtkaart van een verloren gegaan tegeltableau, de strepen waren de voegen van de tegeltjes ……gelukkig !

  • Any commercial use of or use for advertising of the pictures and tekst in these blogs is forbidden/not allowed
  • Commercieel gebruik of gebruik voor reclame van de tekst of foto ’s van deze blogs is niet toegestaan/ verboden
  • *1 Op de site www.museum-jcroelandse.com vindt u onder de rubriek ‘ VERGELIJK ‘ dit schilderij en een gelijkende foto.
  • *2 Bron: tentoonstellingscatalogus 1972 Lakenhal Leiden.
  • *3 Bij het naschilderen van werken verdeelt men het werk soms in vierkante hokjes, zodat je het werk makkelijker in de juiste verhouding kan naschilderen. Dit kan gemakkelijk bij prenten ansichtkaarten of foto ’s van een werk of situatie.
  • Tot een volgende keer ! En blijf vooral foto ’s of info over Roelandse of zijn werken sturen !!
  • Dit blog werd gepubliceerd door www.museum-jcroelandse.com via WordPress